Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης

Κατηγορία

Ποιητικό Καφενείο

Ποιητικό Καφενείο

Ποιητικό Καφενείο

August Strindberg, «Οι πιστωτές» [Μετάφραση- Διασκευή -Σκηνοθεσία: Χρήστος Προσύλης]

Η Creatists παρουσιάζει από 6 Μαρτίου 2020 κάθε Παρασκευή και Σάββατο στις 21:00 στο Μπάγκειον τους «Πιστωτές», μια ανατρεπτική παράσταση, σε διασκευή και σκηνοθεσία Χρήστου Προσύλη, βασισμένη στο ομώνυμο θεατρικό έργο του Αυγούστου Στρίντμπεργκ.

 

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Με μία ανατρεπτική διασκευή, όπου η δράση μεταφέρεται στη σύγχρονη εποχή, η «τραγικοκωμωδία» αυτή, περιγράφει τη σύγκρουση ανάμεσα σε ένα παντρεμένο ζευγάρι και την πρώην συζυγική σχέση της ηρωίδας. Οι ήρωες κινούνται με αδυσώπητη μανία σε ένα ιδιαίτερο ψυχολογικό παιχνίδι κυριαρχίας, που ξεπερνάει κατά πολύ τα όρια της ερωτικής σχέσης, και γίνεται βαθιά υπαρξιακό.

 

Το ιδιαίτερο στοιχείο σε αυτή την προσαρμογή, είναι ότι το ρόλο του πρώην συζύγου, τον αντικαθιστά πάνω στο ίδιο μοτίβο, στον ίδιο μύθο, ο ίδιος ρόλος όχι ως άντρας, αλλά ως γυναίκα σύζυγος. Η προσέγγιση αυτή μεταφέρει έτσι τη σύγκρουση σε άλλο επίπεδο. Από σύγκρουση ανάμεσα σε ένα συνηθισμένο παντρεμένο ανδρόγυνο ζευγάρι και τον πρώην σύζυγο, στη σύγκρουση ανάμεσα σε ένα συνηθισμένο παντρεμένο ανδρόγυνο ζευγάρι και την πρώην σύζυγο από μία προηγούμενη σχέση δύο γυναικών παντρεμένων μεταξύ τους.

`

*********************************
`

Σκηνοθετικό – Συγγραφικό Σημείωμα:

Οι “Πιστωτές” (1889) είναι ένα ιδιαίτερο μονόπρακτο θεατρικό έργο, «τραγικοκωμωδία» όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, που ασχολείται με την ιδιότυπη ερωτική σχέση, ανάμεσα σε ένα παντρεμένο ζευγάρι και τον πρώην σύζυγο της ηρωίδας με το όνομα Τέκλα. Η Τέκλα είναι συγγραφέας, και ο σύζυγός της ο Άντολφ, είναι εικαστικός καλλιτέχνης. Στο έργο του Στρίντμπεργκ, το τρίτο πρόσωπο είναι ο Γκούσταβ, ο πρώην σύζυγος, ένας καθηγητής γυμνασίου.

 

Το ιδιαίτερο στοιχείο στην εν λόγω προσαρμογή, είναι ότι το ρόλο του πρώην συζύγου Γκούσταβ, τον αντικαθιστά πάνω στο ίδιο μοτίβο, στο ίδιο κείμενο, ο ίδιος ρόλος όχι ως άντρας, αλλά ως γυναίκα σύζυγος, την οποία ονομάσαμε Αμάντα. Η προσέγγιση αυτή μεταφέρει έτσι τη σύγκρουση σε άλλο επίπεδο: από σύγκρουση ανάμεσα σε ένα συνηθισμένο παντρεμένο ανδρόγυνο ζευγάρι και τον πρώην σύζυγο, στη σύγκρουση ανάμεσα σε ένα συνηθισμένο παντρεμένο ανδρόγυνο ζευγάρι και την πρώην σύζυγο από μία προηγούμενη  σχέση δύο γυναικών παντρεμένων μεταξύ τους.

Διαβάστε περισσότερα
Ποιητικό Καφενείο

Αλμανάκ Ποιείν 2019: Οι 4+ 1 θεατρικές παραστάσεις (γράφει ο Κωνσταντίνος Μπούρας)

 

ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ!!!

Οργιαστικός Σολδάτος για πάντα!!! Φελλινικός, σατυρικός (με ύψιλον), μεσογειακός, γονιμολατρικός, παγανιστής, αποενοχικός, ερωτικός και μεταφυσικός (ως θεατρική σύμβαση μόνο)…

 

Μα πού αλλού; Στο Studio Κυψέλης, όπου ο Γιώργος Λιβανός φιλοξενεί κάθε λογής αιρετική φωνή κι αξιοσημείωτη μορφή σε αυτό το ατμοσφαιρικότατο «θέατρο δωματίου» που μοιάζει με καμπαρέ του Μεσοπόλεμου.

 

ΤΟ ΒΡΑΔΥ ΠΟΥ Η ΜΑΙΡΥΛΙΝ ΠΕΡΑΣΕ
ΣΤΗ ΛΕΩΦΟΡΟ ΤΩΝ ΑΣΤΕΡΙΩΝ

Από, δια, μετά, παρά, αμφί, από, υπό, υπέρ, περί, ανά, κατά

Γιάννη Σολδάτο

 

 

Πληθωρική παράσταση. Χορταστική σε όλα της. Και σε διάρκεια. Και σε ταλέντο. Και σε μουσική. Και σε χρώματα. Και σε ερμηνείες. Και σε ένα κείμενο τόσο ποιητικό που παραπέμπει στις αναγεννησιακές γιορτές που είχαν τόσο έντονο το θεατρικό στοιχείο έτσι ώστε να θεωρούνται επάξια κληρονόμοι της οργιαστικής, γονιμολατρικής, παγανιστικής Αρχαιότητας. Ούτως ή άλλως, το καρναβαλικό στοιχείο, καθώς και τα ελληνορωμαϊκά θεάματα (ανεξαρτήτως άρτου κι αρτοκλασίας) παρέπεμπαν σε μια προ-μονοθεϊστική ακολασία, όπου το σώμα δεν είχε πάρει ακόμα διαζύγιο από την ψυχή και το πνεύμα κι η ενοχή δεν είχε τρυπώσει για τα καλά σα σαράκι στο μήλο της ζωής. Ο Φελλίνι είναι πιο κοντά σε αυτό το στοιχείο. Ο Αλμοδόβαρ φαίνεται σα να χάνει το χιούμορ του, ειδικά στην τελευταία ταινία με τον αυτομαστιγωτικό μελοδραματικό τίτλο «Πόνος και δόξα». Ο Επτανήσιος όμως Γιάννης Σολδάτος είναι άξιο τέκνο μιας περιοχής που έδωσε λαμπρά δείγματα αναγεννησιακής οπτικής και προοπτικής. Ανασκολοπίζει το Χόλυγουντ και τον χιλιοτραγουδισμένο μύθο του με μια μεταφυσική μυθιστορία, που ενίοτε λειτουργεί και σαν παραβολή, όπου δεν αφήνεται τίποτα όρθιο. Αποδομούνται όλα, ισοπεδώνονται, κατακρημνίζονται… Χωρίς όμως και να καταδικάζονται. Προσέξτε το αυτό! Αντιθέτως, εξαγνίζονται κι εξευμενίζονται, εξανεμίζονται σχεδόν στις ριπές του ποιητικού χωροχρόνου, όπου τα πάντα είναι ρευστά σύμφωνα με τον «σκοτεινό» Ηράκλειτο. Όμως εδώ καμία σκοτεινιά δεν παρεισφρέει. Όλα είναι παλ κι εξαϋλωμένα σαν πίνακες του Παρθένη, σαν νεορομαντικούς πίνακες της Νοτίου Ευρώπης, όπου το φως είναι φως κι ο ήλιος λάμπει το ίδιο επί δικαίων και αδίκων.

Ο Γιάννης Σολδάτος φιλοτεχνεί το πλέον περίπλοκο έργο του. Σωρεία θεατρικών συμβάσεων μέσα σε άλλες συμβάσεις, πλήρης αποδόμηση ακόμα και των μετανεωτερικών αμηχανιών κι αδιεξόδων. Το παιχνίδι με τα είδωλα και τους καθρέφτες παραπέμπει σε τσίρκο, σε λούνα-παρκ, σε καρναβάλι. Ο νοητικός καταιγισμός διασώζεται χάρη στη σωματικότητα και στη διαρκή επωδό του σεξ ως μέσου επικοινωνίας αλλά και αποξένωσης. Τα νιάτα και τα γηρατειά ως ψευδαίσθηση, ως κόλαφος κι αγωνία, τα παυσίπονα, τα αγχολυτικά και το αλκοόλ ο μόνος τρόπος, το μόνο μέσον προκειμένου να αντέξεις μια ρηχή, επαναλαμβανόμενη, μηχανική ζήση.

Διαβάστε περισσότερα
Ποιητικό Καφενείο

James Joyce, «Γράμματα στη Νόρα», Faust – Bar-Theatre-Arts

Ο Τζέημς Τζόυς συναντά τη Νόρα Μπάρνακλ και η ερωτική τους ιστορία αναβιώνει επί σκηνής. Οι επιστολές του Τζόυς αποκαλύπτουν με απόλυτη φυσικότητα τη γελοία, προκλητική, παραληρηματική κι εξουθενωτική διαδικασία του έρωτα. Άλλοτε λυρικές και ποιητικές, γεμάτες τρυφερότητα και στοργή, και άλλοτε προκλητικές και χυδαίες. Η παράσταση φωτογραφίζει έναν κοινά αποδεκτό τόπο παράνοιας όπου κάθε ερωτευμένος βιώνει μέσα του. Μια πάλη άνευ όρων και άνευ ορίων. Ένας αγώνας για να παραμείνει ο έρωτας στην ύψιστη μορφή του.

`

Ο πλούτος των συναισθημάτων του συγγραφέα μέσα από την προκλητική γραφή του, πέρα από σεμνοτυφίες και προκαταλήψεις, μας προκαλεί να σταθούμε απέναντι στον έρωτα τελείως γυμνοί και να βυθιστούμε στα πιο βαθιά, σκοτεινά και ανεξιχνίαστα κομμάτια του εαυτού μας.

“Αναρωτιέμαι μήπως υπάρχει μέσα μου μια δόση τρέλας ή μήπως είναι η τρέλα του έρωτα;” (30 Αυγούστου 1909).

`

*******************

`

Δέξου µε στην ψυχή της ψυχής σου» ικετεύει ο Τζόυς «και τότε θα γίνω στ’ αλήθεια ο ποιητής της φυλής µου». Οι επιστολές του Τζέηµς Τζόυς προς την ισόβια σύντροφό του και µητέρα των παιδιών του Νόρα Μπάρνακλ είναι ένα συγκινητικό χρονικό του έρωτά τους: χιούµορ, λυρισµός, έξαρση και αµφιβολία, οµολογίες πίστης και εκρήξεις οργής, νυγµοί ζήλιας και παραδοχές συντριβής, θρησκευτικό δέος και όρκοι λατρείας εναλλάσσονται πάνω σ’ έναν σταθερό καµβά υφασµένο από αγωνία για επικοινωνία και πόθο για σωµατική και ψυχική ταύτιση. Θέλει τη Νόρα πηγή έµπνευσης και συνένοχή του, µαθήτριά του και καθοδηγήτριά του, ερωµένη του και εξοµολόγο του· επιζητεί τη συνεχή συνοµιλία τους, ακόµη κι όταν εκείνη «δεν ακούει». Τρυφερές, ακραίες, τολµηρές, κάποτε έως και βωµολοχικές, οι επιστολές του µεγάλου συγγραφέα προς την αγαπηµένη του αποτυπώνουν ένα δηµιουργικό πνεύµα σε συνεχή έξαρση και αποκαλύπτουν τα συναισθήµατα και τις εµπειρίες που τόσο εξαίσια µετουσιώθηκαν στον «Οδυσσέα».

Διαβάστε περισσότερα
Ποιητικό Καφενείο

Νίκος Φωτόπουλος, «Μέσα μας συγκρούονται η αρχή της πραγματικότητας με την αρχή του ονείρου»

 

Συνέντευξη στον Σπύρο Αραβανή

`

Ο κοινωνιολόγος Lewis Coser είχε γράψει, στα 1963,  πως «ο κοινωνιολόγος που αγνοεί τη λογοτε­χνία είναι καταδικασμένος να είναι… κακός κοινωνικός επιστήμονας». Στην περίπτωση του Νίκου Φωτόπουλου, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, αυτή η ρήση βρίσκει την εφαρμογή της από την αντίστροφη πλευρά. Πριν λίγο καιρό, κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Μανδραγόρας η συγκεντρωτική έκδοση «Δάνειος χρόνος», η οποία περιλαμβάνει όλες τις ποιητικές συλλογές που εξέδωσε μέχρι σήμερα, σε βάθος εικοσαετίας.

`

 

– Όταν κρατήσατε στα χέρια σας τη συγκεντρωτική έκδοση μιας ποιητικής σοδειάς είκοσι χρόνων, ποια ήταν τα πρώτα συναισθήματα; Η ποίηση σάς δάνεισε το χρόνο της ή εσείς της δανείσατε τον δικό σας;

 

Αναμφίβολα ένιωσα ιδιαίτερα.Σκεφτόμουν καιρό για το αν πρέπει να εκδοθούν συγκεντρωτικά τα ήδη δημοσιευμένα ποιήματα μιας εικοσαετίας, αλλά μετά και την παρότρυνση των εκδόσεων «Μανδραγόρας» το έπραξα με απόλυτη σιγουριά. Επιπροσθέτως,τόσο το βελούδινο ίχνοςτης Λίνας Νικολακοπούλουστον Πρόλογο της έκδοσης,όσο και το εικαστικό έργο του ζωγράφου Γιάννη Παπαγιάννημε αφορμή ένα μουσικό έργο του Ιάνη Ξενάκη στο εξώφυλλο, επισφράγισαν με τον πιο αισθαντικό τρόπο το εγχείρημα. Πραγματικά νιώθω πως έδωσα μια ευκαιρία στα ποιήματά μου να επικοινωνήσουν εκ νέου με τον κόσμο και κυρίως να διαφανεί η αθόρυβη συνέχεια μιας πολύχρονης προσπάθειας. Ωστόσο, ο τίτλος «Δάνειος χρόνος», ακριβώς πάνω σε αυτό που με ρωτάτε ακροβατεί. Όταν αισθάνεσαι πως «ο χρόνος δεν σου ανήκει» ενδεχομένως η ποίηση να είναι το πιο πρόσφορο σύμπαν για να αναμετρηθείς με τις αινιγματικές διαστάσεις αυτού του φαινομένου όχι τόσο με τη φιλοσοφική ή την επιστημονική άποψη, αλλά με γνώμονα τον ίδιο τον άνθρωπο.

 

-Μιλώντας με όρους κοινωνιολογίας, όπως είναι και το ακαδημαϊκό σας υπόβαθρο, στην περίπτωση της ποιητικής δημιουργίας το κληρονομημένο πολιτισμικό κεφάλαιο, κατά Bourdieu, δεν αρκεί για να κάνει κάποιον ποιητή. Εξ όσων γνωρίζω, ισχύει και στη δική σας περίπτωση, έτσι;

 

Μιας και αναφέρεστε στον Βourdieu συμφωνώ απόλυτα με τη θεωρία του «πολιτισμικού κεφαλαίου». Τη  διδάσκω, και την αξιοποιώ θεωρητικά και  ερευνητικά στην προσπάθεια ερμηνείας και αντιμετώπισης των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων.  Ωστόσο, μιας και μιλάμε για την ποίηση είναι προφανές πως το κληρονομημένο «πολιτισμικό κεφάλαιο»δεν αρκεί από μόνο του για να γίνει κάποιος ποιητής. Παρόλα αυτά ο «βιόκοσμος», η οικογενειακή προέλευση, ο κοινωνικός περίγυρος, οι ταξικές καταβολές κ.ά., διαμορφώνουν τα «καύσιμα» του καθενός, γεγονός που προσδιορίζει σε μεγάλο βαθμό την κοινωνική του τροχιά καθώς και την «περιήγησή» του στα συστημικά πεδία των κοινωνικών ιεραρχήσεων. Μιας και με ρωτάτε όμως για τη δική μου περίπτωση, η σχέση μου με την ποίηση υπήρξε παράγωγο μιας κοπιώδους και αμφίθυμης προσπάθειας η οποία ούτε ευδοκίμησε αυτονόητα, ούτε ευνοήθηκε ευθέως από το «κληρονομημένο πολιτισμικό κεφάλαιο». Μεγάλωσα στην Αμαλιάδα με όλες τις δυσκολίες μιας μέσης οικογένειας της δεκαετίας του 70 στην ελληνική επαρχία. Ερχόμενος στην Αθήνα για να σπουδάσω, εκτός από την αγάπη των δικών μου, πήρα στις αποσκευές μου την περηφάνεια και το όνειρο των απλών και λαϊκών ανθρώπων της γειτονιάς και τη πόλης μου για ένα καλύτερο αύριο. Πέρα όμως από την ακαδημαϊκή πορεία η οποία αναπτύχθηκε σε βάθος χρόνου και φυσικά εξελίσσεται, η θητεία στην ποίηση προηγήθηκε ως στάση ζωής και προέκυψε κυρίως μέσα από το αινιγματικό κίνητρο μιας υπαρξιακής αναζήτησης η οποία ενστικτωδώς με έφερε κοντά σε πνευματικούς ανθρώπους, ιδεολογικούς χώρους, αλλά και διανοητικά περιβάλλοντα που είχαν τις τέχνες και τα γράμματα ως βασικούς κώδικες επικοινωνίας.

Διαβάστε περισσότερα
Ποιητικό Καφενείο

«The Second Coming» (2015 & 2017) σε σκηνοθεσία Richard Wolstencroft (γράφει ο Διόνυσος Ανδρώνης)

 

`

 

 

Μας άρεσε η παλιά ταινία “Pearls before Swine/Διαμάντια στα γουρούνια” τoυ αυστραλού  σκηνοθέτη Richard Wolstencroft και γράψαμε ένα άρθρο που έχει έχει μείνει στην δική του ιστοσελίδα εδώ και δέκα χρόνια. Αυτή τη φορά θα σας γράψουμε για την τελευταία τoυ ταινία μεγάλου μήκους “Δευτέρα Παρουσία” η οποία αποτελείται από δύο μέρη. Το πρώτο ολοκληρώθηκε το 2015 και το δεύτερο το 2017 και οι δύο διαρκούν 1 ωρα 30 περίπου . Αυτη η ταινια συνολικήs διάρκειαs 3 ωρών είναι διαθέσιμη σήμερα στο “Vimeo”.  Ο Richard Wolstencroft είναι επίσης o καλλιτεχνικός διευθυντής του MUFF (Φεστιβάλ Underground Κινηματογράφου Μελβούρνης), ένα φεστιβάλ που είχε συναντήσει δυσκολίες ύπαρξης εξαιτίας της άρνησης των τοπικών αρχών να επιτρέψουν τη προβολη της ταινίας “Skin Flick” (όχι “Skin Gang”) του Bruce LaBruce, χαρακτηρίζοντάς την ως πορνογραφική. Εδώ, ο Bruce LaBruce παίζει στο ισπανικό κομμάτι, όπως θα δούμε παρακατω. Ωστόσο, μην ξεγελιέστε, ο Wolstencroft δεν είναι καθόλου ομοφυλόφιλος! Είναι κάποιος με ανοιχτο μυαλο, αφού είναι σατανιστης!

Αυτή η νέα ταινία είναι μια πολύ ελεύθερη προσαρμογή του ποίηματος του ίδιου ονόματος του William Butler Yeats, ιρλανδικού κλασικού ποιητή. Αλλά το σημείο εκκίνησης είναι το δοκίμιο ενός άλλου Βρετανού ποιητή, tοu μάγοu Aleister Crowley και τοu βιβλίο του “777 και άλλα καβαλιστικα γραπτά”.

Η διεθνής μαφία αποφασίζει να ξεσηκώσει τον διάβολο να έρθει να  αναστηθει μέσα από αυτό το παραμελημένο έργο του καλλιτεχνικού κόσμου. Ο William Butler Yeats ανήκε στο μακρινό παρελθόν στο “ιρλανδικό Blueshirts”, μια φασιστική οργάνωση των αρχων του προηγούμενου αιώνα. Έτσι το μήνυμα ξεκινάει από τα πρώτα λεπτά: πώς να  μεταφερθούν τα αποκρυφιστικά και φασιστικά οράματα αυτών των δύο Βρετανών Μεγάλων Συγγραφέων του προηγούμενου αιώνα sτις περιπέτειες του σύγχρονου μαφιόζου; Η ιστορια ξεκιναει στο Λονδίνο με δύο γνωστούς τραγουδιστες ροκ: Pete Doherty και Jerome Alexander από το συγκρότημα Deadcuts. Ο Pete Doherty ήταν για λίγο με την κορη Robyn (γραμμένο έτσι) του αγαπημένου σκηνοθέτη μας του παρελθόντος (και πολύ φίλοu μας) Peter Whitehead. Η κληρονομιά του θα είναι επίσης το κλειδί για τις φανταστικές δολοφονίες που θα οδηγήσουν στο νέο “Lucifer Rising” του Kenneth Anger. Ο Wolstencroft γίνεται σήμερα λοιπόν ο πνευματικός του κληρονόμος !

Διαβάστε περισσότερα